Cảm nhận về tựa sách Ngồi Khóc Trên Cây

Giới thiệu tổng quan về Ngồi Khóc Trên Cây

Nguyễn Nhật Ánh, không biết từ bao giờ, nhắc đến tác giả là đang nhắc đến vùng kí ức tuổi thơ của những người  dù đã trưởng thành, đang trưởng thành hoặc sẽ trưởng thành đã từng say mê, ngấu nghiến từng trang sách, con chữ trong cốt truyện dân dã, hay lắm khi cười sảng khoái trên những sự ngây ngô, đáng yêu trong cử chỉ của những nhân vật đứa trẻ con hồn nhiên, chủ đề tác giả mang lại thiên hướng đến tuổi mới lớn.

>> Xem thêm: Những tác phẩm nổi bật của tác giả Nguyễn Nhật Ánh

Nguyễn Nhật Ánh là nhà văn Việt được biết đến như người truyền những mảng sắc màu trẻ trung, mơ mộng, giàu cảm xúc với ngôn từ giản dị, trong sáng. Đằng sau cái tên thân thương này là cả một gia tài tác phẩm truyện ngắn: Kính vạn hoa, Bàn có năm chỗ ngồi, Mắt Biếc, Cô gái đến từ hôm qua,…làm nên tên tuổi của Nguyễn Nhật Ánh. Một số tác phẩm đã đánh bật trong nền điện ảnh nước nhà khi được chuyển hóa thành phim, được sự đón nhận nhiệt tình và cổ vũ không ít của các bạn trẻ, phù hợp mọi lứa tuổi. Và không thể kể sót trong kho tàng lừng danh của tác giả khi cùng nhắc đến những thiếu niên mới lớn, những mối tình trong sáng vừa chớm nở, tình yêu với thiên nhiên cảm nhận rõ nét trong lòng những đứa trẻ, truyện ngắn “Ngồi khóc trên cây” là thước phim hiện lên trong tư tưởng xoay quanh nhân vật con Rùa, Đông, thằng Thục,.. ở làng Đo Đo thành công khi dù đã đọc xong khép lại cuốn sách, người ta vẫn tồn đọng những cảm xúc muốn nấc lên thành tiếng khóc, nỗi buồn và niềm vui, sự hào hứng và thất vọng,.. đưa người đọc lạc lối vào mê cung tâm trạng, cảm xúc khó lòng bứt ra được.

Tóm lược sơ lược nội dung của Ngồi Khóc Trên Cây

Đông là sinh viên vừa mới nghỉ hè nên trở về thăm quê – làng Đo Đo. Làng ấy cũng trở nên thú vị và khác biệt hơn khi chính những đứa trẻ con trong làng đã gọi tên bốn mùa không theo một cách thông thường, mà chúng tự đặt ra quy luật thời gian như luật chơi lâu năm không thể phá vỡ: mùa giấy kính, mùa nắp keng, mùa cọng dừa, mùa bao thuốc lá, mùa thả diều, mùa chong chóng. Cái tên mỗi mùa không phải tự dưng mà có, đó chính là tên những đặc sản trong thời gian đó mà tụi nhỏ phải bỏ công sức săn lùng, sưu tầm , xem ai “giàu” hơn ai vì có thể đổi lấy những thứ đó để mua quà bánh. Thí dụ, mùa giấy kính thường trùng với mùa xuân. Ngày Tết, người ta thường sắm bánh mứt, hạt dưa, bánh thuẫn, bánh in, …đó là những loại bánh được gói bằng giấy kính màu: màu xanh, màu đỏ, màu vàng,.. Ăn xong, tụi nhỏ giữ lại tờ giấy kính, đưa lên mắt để nhìn cảnh vật: khi thì màu hồng, lúc màu xanh sung sướng tận hưởng cảm giác mới lạ. Đám trẻ con không khỏi thích thú với con gà màu xanh, con chó màu xanh, con mèo màu xanh, cây me trước ngõ nhà cũng màu xanh,..Trong thời gian đó, đứa nào nhiều giấy kính nhất là đứa giàu nhất nhưng khi qua tiếp mùa sau, những “đồng tiền” mùa trước đành phải cất lại cho năm sau dùng tiếp. Thằng Thục em họ của Đông, nó mến anh lắm và đòi đi chơi theo cùng với đàn anh suốt ngày.

Trong một lần đi chợ Kế Xuyên chơi khi trời đã vãn tối, Thục đang hớn hở rảo bước quanh các bàn ăn, loay hoay giữa chân ghế, lui cui nhặt những chiếc nắp keng khi làng Đo Đo đang trong mùa nắp keng, thì bỗng như thằng Thục lại cãi nhau om xòm với con bé nào đấy, nó bực mình đến độ túm tóc đứa con gái gây ồn ào trong quán, liền lập tức bị chủ quán đuổi ra. Hóa ra con bé ấy Rùa, vì nó lớn ngồng rồi mà không biết chạy xe, đi đâu nó cũng lết bộ nên thằng Thục đặt tên nó là Rùa. Bây giờ, cả làng đều gọi nó là con Rùa. Sáng hôm sau, khi Đông đang ngồi đọc sách trong nhà, lại có cảm giác như ai đó đang nhìn mình, sau một hồi ngời ngời, cuối cùng Đông cũng bắt gặp được ánh mắt đen láy của một bé gái đang núp lấp ló nãy giờ, thì ra đó là Rùa. Biết bị phát hiện, nó chạy mất một quãng xa, vì Đông có gọi nó lại thì nó cũng không nghe nên anh lặng thinh.

Cô bé thích lang thang và bọn thú nhỏ bên kia đồi

Đông hỏi thăm Thục về Rùa, thì ra Rùa là cháu thầy Điền, thầy giáo thủ công nổi tiếng trong làng, cũng là người thầy năm xưa Đông theo học. Con trai thầy Điền là ông Hương vì rượt cướp trên cầu Kiếp Bạc nên bị sẩy chân rơi xuống, bị nước cuốn mất tích. Một tháng sau, mẹ nó cũng gói bỏ nhà ra đi. Thế là con Rùa mồ côi cha mẹ từ sớm, lẽ ra, nó phải học lớp chín nhưng vì nghỉ học tới bốn, năm năm nên phải học chung với mấy nhóc tì. Tuy vậy, điều đó không phải là gánh nặng của con Rùa, nó còn bảo vệ mấy đứa nhỏ khỏi bị ăn hiếp từ mấy đứa lớn. Đông cũng từ khi nghe câu chuyện đó cũng bày tỏ niềm thương cảm với cô bé. Lần gặp nhau đầu tiên giữa Đông và Rùa khi Rùa muốn nhờ Đông đọc sách cho cô nghe, đó là cuốn sách tiếng Pháp mà ngày xưa ông ngoại hay kể cho nó nghe và hơn cả thế, Đông phát hiện rằng Rùa tưởng chừng như có thể giao tiếp được với động vật. Nhờ thế, Rùa đã cứu Đông thoát khỏi sự truy đuổi của Cổ Dài (con ngỗng) nhà cô Út Huệ đã khiến cho mặt anh tái xanh vì sợ. 

Đối với Đông, kì nghỉ hè này thật thú vị khi được bước theo gót chân Rùa đến những vùng đất mới, gặp gỡ những con thú như người bạn trân quý, và lắng nghe nhiều câu chuyện mới. Rùa chính là vị cứu tinh của bọn thú trong rừng và những bác thợ săn luôn tức giận, và phiền lòng về con Rùa, không khi nào là không cảnh giác từng cử chỉ nhỏ của nó. Có lần, khi các bác chuẩn bị đi săn, chính nó đã làm ướt hết thuốc súng trong đêm đấy nhưng vẫn một mực không chịu nhận. Rùa am hiểu nhiều loại cây thuốc chữa bệnh trong rừng cũng như nắm rõ trận địa bom mìn, bẫy của các bác thợ săn trong làng. Hồi còn bé, Rùa xin bác thợ săn trong làng được chữa lành vết thương con nai con vừa săn được, khi lành khỏi sẽ hứa trả lại. Ấy mà, Rùa chữa trị cho nai con xong liền bí mật mang thả lại vào rừng, rồi nói dối là nó trốn thoát. Nai con đến bây giờ lớn hơn, được chị Rùa của nó gọi là Tập Tễnh.

Rùa hăng say nghe Đông đọc truyện cho mình nghe để có thể kể tiếp cho Cổ Dài, Tập Tễnh. Rùa là cô gái, hồn nhiên và ngây thơ như đóa hoa rừng tinh khôi, có lẽ, nó không có nhiều bạn bè, nhưng những người bạn thân nhất lại là bọn thú trong rừng. Rùa dạn lắm, nó mạnh chân bước sâu vào khu rừng- nơi mà người lớn trong làng luôn căn dặn lũ nhỏ không được rón rén tới- và cho Đông xem về “căn nhà” nó dựng. Thật vậy, Rùa nó có nhiều “căn nhà”  rải rác từ bìa rừng đến vào rừng.Đó giống như một cái chòi nhỏ, dựng bằng vài nhánh cây và lá phủ rợp như mái, ở đó, con Rùa thường tha hồ đọc sách cho Tập Tễnh, con sóc xám nghe. Thoạt đầu, nghe có vẻ cô bé này thần kinh không ổn nhưng những đám thú ấy lúc nghe Rùa đọc truyện, chúng nằm im thinh lặng, chỉ nhìn về một hướng như chăm chú lắm, như hiểu lắm như các Rùa ngồi say mê nghe Đông kể vậy.

Nhiều con vật trong rừng theo sau Rùa vào nơi lánh nạn an toàn. Nơi ấy bí mật, đến độ các bác thợ săn cũng không thể nghĩ tới. Đông tiếp bước theo Rùa đến con thác lớn, đằng sau là tiếng chí chóe của thằng Miếng Vá, con khỉ hay vào làng chơi với con Rùa và mấy đứa khác nữa, đều có chỏm tóc vàng ngộ ngộ trên đỉnh đầu. Đông ẵm con nhím, thằng Miếng Vá cùng Rùa, và bọn khỉ theo sau chui qua màn nước con thác. Đông ngạc nhiên và sững người trước vẻ đẹp đầy tự nhiên bên sườn đồi hướng đông này. Bên sườn không có các loại cây to lớn chịu lạnh, những bồ công anh bay rợp khắp rừng, đây là nơi Rùa dấu con Tập Tễnh và là nơi lánh nạn của bầy thú. Thế đấy, Đông cùng với người em thú vị này khám phá những điều bí mật mà con Rùa đã dựng xây và gặp gỡ nhiều “bạn mới” nữa. Chính đôi mắt long lanh, tinh thần ngây thơ, và vẻ đẹp mộc mạc, tự nhiên của nó đã khiến cho trái tim của Đông rung động không biết tự bao giờ. Với Rùa, nó mến anh lắm, nó thích dẫn anh đi chơi cùng, “la cà” khắp làng đến vô rừng và băng băng qua những con thác, những ngày tháng ấy ở làng đã trở thành cuốn phim kỉ niệm đáng nhớ nhất trong tâm trí những con người trẻ tuổi này.

Rồi ngày chia tay cũng đến, Đông phải trở về thành phố và ra đi biết bao hứa hẹn, mong đợi quay về và không thể kiềm chế được sự hy vọng khi chỉ sau ba tháng, anh có thể về làng khi nhà có giỗ. Khi tình yêu đầu đời chớm nở, khi tưởng chừng như mọi thứ đã sẵn sàng cho hai trái tim cùng vang lên những khúc ca đồng điệu thì sóng gió lại ùa tới dữ dội và sự thật khắc nghiệt từ đâu ùa về. Qua lời thằng Thục, Đông nhận ra rằng mình và Rùa có quan hệ huyết thống, Đông là anh họ của Rùa, là sợi dây tình thân như cũng là sợi dây oan nghiệt níu giữ hai người không thể đến với nhau. Trước khi ra về, Rùa còn ngây thơ dặn dò đầy ấm áp và chân thành: “Anh đừng buồn nhé! Em sẽ lớn! Em sẽ lớn nhanh thôi mà!” . Trong suốt thời gian xa cách ở trên thành phố, Đông tự dằn vặt mình và không nguôi được nỗi nhớ, muốn trở về nhưng sợ phải đối mặt với đứa em họ mình đem lòng yêu.Tin dữ ập tới, Đông bị chẩn đoán ung thư bạch cầu và không sống được lâu. Một bức màn tối bao trùm lấy tương lai và những giây phút hiện tại của chàng trai ấp ủ bao nỗi niềm này. Đông suy sụp hoàn toàn, và bị dồn chân vào bế tắc. 

Sau nhiều năm trôi qua, Rùa trở thành thiếu nữ xinh đẹp, và cô đã có nhiều bạn mới trên lớp hơn. Rùa mặc chiếc áo dài thướt tha đi học và đạp xe đã trở nên thật lạ lẫm trong mắt Đông khi anh quay lại làng sau những biến cố. Không còn mang niềm hy vọng, không dám cất giữ những lời hứa hẹn năm nào, Đông trở về đợt này nhưng lại luôn tìm cách trốn tránh Rùa khiến cho cô đau đớn không hiểu vì sao. Ba đêm liền, Rùa ngồi khóc trên cây ở nhà Đông để xem anh bận gì mà không qua chơi, nhưng anh chỉ đọc sách và điều này khiến cô không thể kiềm lòng mình lại. Đông lấy cơ qua loa hay hỏi thăm vài câu để tránh mặt Rùa rồi cũng vội vàng qua về thành phố

Sau cơn mưa trời lại nắng

Trò đùa của số phận cũng buông tha cho trái tim trẻ này, thì ra, Đông chỉ mắc chứng suy dinh dưỡng , anh nhận ra cuộc đời của mình vẫn còn tiếp tục và sáng lắm. Niềm vui không dừng lại đấy, đó còn được nhân lên khi anh biết tin mình và Rùa chẳng có máu mủ gì cả. Thông tin ấy đáng tin cậy hơn khi nó được xác minh qua lời kể của bà nội Rùa. Mọi rối ren cũng được tháo gỡ và đợi chờ ngày qua về để gặp gỡ mối tình đầu của mình.

Khi qua về làng, Đông cất đồ thật nhanh và nhanh chóng chạy qua nhà Rùa để gặp mặt cô. Bước chân của niềm hy vọng đã tăng tốc hết cỡ và sự đời chờ như không thể tiếp tục. Và rồi, Đông đứng sững người và chân tay không động đậy được khi thấy trong nhà có trưng bàn thờ là hình ảnh Rùa. Rùa vì cứu mấy đứa nhỏ trong ngày lũ rơi xuống cầu đã đuối sức mà bị nước cuốn trôi. Ba Rùa đã từng vì cứu người, đánh cướp mà hi sinh, đến nó cũng vậy. Cả làng nợ hai cha con nó nhiều lắm! 

   Đông như người vừa bị sét đánh, cả thế giới như sụp xuống trước mặt anh và tia sáng cuối cùng kia cũng vụt tắt. Đông không thể cãi lại số trời, và anh khó lòng vượt qua thêm tin dữ này.

Bao lau sau, Đông dẫn Thục và Loan vào rừng chơi như cách Rùa dẫn Đông đi trước đây. Anh chỉ cho mấy đứa mọi thứ mà anh biết và đến những nơi sâu trong rừng mà anh từng khám phá. Nhưng, anh nghe đâu đó vang lên tiếng hát thân thuộc. Anh chạy theo lối cũ, lần theo âm thanh thấp thoáng ấy…Qua màn suối, anh chợt lặng người, đó là tiếng hát của Rùa. Phải, con Rùa vẫn còn sống. Một đứa bơi giỏi như nó không thể chết dễ dàng vậy. Lúc này, xung quanh đó là con Tập Tễnh và thằng Miếng Vá, chắc có lẽ, chính chúng nó đã cứu con Rùa.

Cảm nhận các nhân về cuốn sách này

“Ngồi khóc trên cây” mang lại đến những tình huống không quá phi lí hay quá ảo tưởng, nhưng lại gieo đến con người hy vọng và cảm giác chân thật nhất qua ngôn từ tác giả truyền đạt. Mối tình đầu ấy tinh khiết, trong sáng nhưng lại xảy ra nhiều ngang trái khiến cho người đọc không khỏi thổn thức, lúc buồn man mác nhưng cũng có lúc buồn sâu đậm mà nấc lên thành tiếng khóc.

Ở đây, ta thấy được vẻ đẹp mộc mạc, kiên nhẫn và đơn sơ nhưng lại giàu có nhất tình cảm, văn chương Nguyễn Nhật Ánh không thuộc tiểu thuyết ngôn tình sướt mướt lãng mạn nhưng vẫn trau dồi tình cảm đôi lứa chân thành. Truyện phù hợp với mọi lứa tuổi,  khiến người đọc nhiều lúc suýt xoa, cay cay sống mũi vì những thứ chưa trọn vẹn nhưng lại ấm áp nên sự yên tĩnh và tình yêu trong ngần tâm hồn.

Người chia sẻ: Mỹ Quyên

Leave a Comment