Cuộc cách mạng một cọng rơm – Masanobu Fukuoka

Được định vị là một quyển sách viết về nông nghiệp, một quyển ghi chép của Masanobu Fukuoka về những đúc kết trong quá trình làm nông của mình, nhưng thực chất sâu thẳm bên trong, “Cuộc cách mạng một cọng rơm” bàn đến những vấn đề của con người, của xã hội hiện đại.

Câu chuyện về nông nghiệp thuận tự nhiên

Bắt đầu từ câu chuyện kể về trải nghiệm của một thanh niên học ngành nông nghiệp, cuốn sách Cuộc cách mạng một cọng rơm dẫn người đọc đi qua xuyên suốt hành trình khám phá cội nguồn của tự nhiên. Từng bước một, bằng câu chuyện của một người nông dân sống nhờ thiên nhiên và thờ phụng thiên nhiên, tác giả dắt chúng ta quay về với những niềm vui sơ khai, giản đơn từ cọng rơm rải trên đồng ruộng, cơ bản như hơi thở ta thở mỗi ngày. Bằng cọng rơm, ta biết cách để đất đai được yên, không cày xới, không bón phân hóa học, không phun thuốc trừ sâu. Chỉ bằng rơm, và để yên cho thiên nhiên tự lựa chọn, cây cối sẽ mọc, hoa sẽ đơm, trái sẽ kết như nó đã từng cách đây hàng triệu năm, thuở con người và nền khoa học chưa xuất hiện. Cọng rơm là bước tiến vĩ đại đưa chúng ta quay về với thiên nhiên, cũng như hơi thở dắt ta về với chính bản thân mình. Rũ bỏ những định kiến, những ảo tưởng, những sân si mà chính chúng ta khoác lên vai mình.

Cũng chính từ cọng rơm đó, nông nghiệp tự do cần phải được lan rộng, các nguyên tắc của nông nghiệp tự nhiên cần phải được phát triển, để chúng ta thấy được sự kỳ diệu mà tạo hóa ban tặng. Đối với tác giả, nông nghiệp là phải “tự nhiên”, nghĩa là không có yếu tố bên ngoài tác động tới. Tác giả đã đưa ra 4 nguyên tắc của nông nghiệp tự nhiên là không xới đất, không dùng phân hóa học hoặc phân ủ được chuẩn bị sẵn, không nhổ cỏ hay dùng thuốc diệt cỏ, thay vào đó là kiểm soát, tận dụng cỏ dại và không lệ thuộc vào chất hóa học, cây trồng tự chúng sẽ hút chất dinh dưỡng từ những tầng đất sâu và trả lại cho tầng đất nông sự màu mỡ. Được là một phần của thiên nhiên được sống thảnh thơi một cách tự nhiên và giản dị, chan hòa với cuộc đời thì còn gì thú vị hơn. Người đọc sẽ nhận ra rằng chỉ cần thay đổi suy nghĩ và hành động thì có thể thay đổi được giá trị của chính chúng ta, như một cọng rơm bé nhỏ góp phần thay đổi thành phần của đất, như việc ăn thực phẩm thuận theo tự nhiên sẽ giúp tiết kiệm chi phí và có được thực phẩm tốt nhất cho cơ thể.

Bài học về cuộc sống con người hiện đại

Thế nhưng, cuộc sống “hiện đại tiên tiến” đi ngược lại với các giá trị đó. Con người chẳng khác nào tự đào mồ chôn mình sớm hơn trong sự ngu dốt không đáng có mà lại tự cho đó là vĩ đại, là sự sáng tạo vượt bật, những sáng chế, phát minh đưa con người đến một kỷ nguyên khác. Với lòng tham, tiền bạc, năng suất, hiệu quả, con người tự đưa mình lên những tầm cao với hóa chất hủy diệt chính cơ thể chúng ta. Đó cũng chính là quan điểm tác giả đã thể hiện, đôi khi phát triển chưa chắc đồng nghĩa với hạnh phúc. Mức tăng trưởng kinh tế liệu có làm chúng ta sống vui vẻ và khỏe mạnh hơn? Hay đơn giản chỉ là sự cạnh tranh hơn thua lẫn nhau đến với cái đích mà chúng ta còn chẳng hề biết chính xác đó là gì.

Không chỉ bàn về nông nghiệp, tác giả còn đưa ra quan điểm của mình về việc những đứa trẻ mới thực sự là người thấy được tự nhiên, chúng nhìn thẳng tuột, trong sáng và không nghĩ suy, qua đó lên án chế độ áp đặt suy nghĩ lên việc giáo dục con trẻ. Phần cuối của cuốn sách, tác giả còn đưa ra những suy nghĩ, góc nhìn của mình đối với những lập luận khoa học như thuyết tương đối, sự ảo tưởng của khoa học hiện đại, luật nhân quả, sự giác ngộ… mang tính thiền học và đầy chiêm nghiệm.

Với triết lý tự nhiên của mình, hành động tuy giản dị nhưng tác động thì mạnh mẽ, nông nghiệp chỉ là cách để tác giả truyền đi thông điệp của mình. “Cuộc cách mạng một cọng rơm” không hoàn toàn viết về nông nghiệp mà còn ẩn chứa những vấn đề sâu rộng hơn thế.

Leave a Comment